دانلوددانلود پروژه رشته علوم سیاسی در مورد فورس ماژور – قسمت چهارمپژوهش:


تبصره: اگر متعهد تعهدش را در موعد مقرر انجام نداد بعداً هم عامل خارجی رخ داد سبب معافیت متعهد نیست. چون همین که در موعد مقرر انجام نداده مسئول است شرط دوم: عدم توانایی متعهد در رفع حادثه: آن عاملِ خارجی باید به نحوی باشد که برای متعهد قابل پیشگیری نباشد. مثلاً این قابل پیشگیری بود در موردی که کامیونی محموله پنبه را حمل می‌کرد می‌بایست چادری روی کامیون می‌کشید تا در مقابل بارندگی از محموله حفاظت کند و مانع از خیس شدن پنبه‌ها شود. این نکته لازم به ذکر است که عدمِ توانایی متعهد در رفع حادثه نوعی است یعنی هر متعهد دلسوز دیگری هم بود قادر به دفع حادثه نبود یعنی دلسوزی‌های متعارف را به کاربرد اما نتیجه نداد یا به گونه‌ای بود که اگر دلسوزی‌های متعارف را هم به کار می‌برد فایده نداشت. شرط سوم: ثابت کند که وقوع حادثه قابل پیش‌بینی هم بوده.

نکته مهم : برای استفاده از متن کامل تحقیق یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و تحقیق دانشگاهی در رشته های مختلف است که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

اگر متعهد پیش‌بینی کند یا اصلاً علم دارد به اینکه حادثه‌ای در آن مسیر در جریان است با این حال قبول کرده که تعهد را انجام دهد از جبران خسارت معاف نیست. مثلاً در زمان جنگ ایران و عراق اگر محموله صدمه می‌دید از جبران خسارت معاف نبود یا در مثالی دیگر در فصل بهار که چوب را از مازندران به تهران می‌فرستند با دیدن باران قابل پیش‌بینی است باید امکانات جلوگیری از آنرا به همراه داشت.

عدم امکان پیش‌بینی هم نوعی است. 2 شرط دیگر هم باید عنوان شود که داخل شرایط سه گانه است. آن حادثه باید حادثه عامی باشد یعنی به عنوان یک حادثه عمومی رخ دهد نه برای یک شخص آن حادثه عام در محل باید رخ داده شود یعنی در مسیر انجام تعهد متعهد باید رخ داده شود والاً اگر در محل دیگری باشد و تمام شرایط را هم داشته باشد به متعهد مربوط می‌شود یعنی عامل عدم اجرای تعهد آن مورد می‌باشد که در محل رخ داد. مثلاً از شمال محموله چوب را به تهران می‌آورده در خلیج فارس جنگ رخ داده ارتباطی به او ندارد، پس 6 شرط لازم است. 1- عاملی رخ داد. 2- خارجی بود. 3- قابل پیشگیری نبود. 4- قابل پیش‌بینی نبود. 5- در محل رخ داد. 6- عام بود.

م229 ق.م قابل پیشگیری نباشد محکوم به جبران خسارت نیست.

اگر انجام نشدن تعهد مستند به فعل متعهد له باشد متعهد ملزم به جبران خسارت نیست مثلاً متعهد له به متعهد بگوید محموله پنبه را از مسیر سرعین، سبتان بیاور یا فلان شخص که از ناحیه دست معلول است بیاورد متعهد ملزم به جبران خسارت نیست[1].

متن کامل در سایت امید فایل 

تقصیر متضرر: در موردی که متعهد له یک قرارداد یا متضرر حادثه‌ای عملی انجام دهد که در اجرای قرارداد تأثیر گذاشته یا در وقوع حادثه نقش داشته و ضرری به وی برسد آیا حق مراجعه به عامل ضرر و متعهد را دارد یا نه؟ مثلاً نقاشی تعهد به نقاشی یک ساختمان می‌نماید اما متعهد له کلید ساختمان را برای ورود وی به او نمی‌دهد آیا ضرر حاصل از عدم انجام تعهد قابل مطالبه است؟ در مسئولیت‌های قهری می‌توان گفت به نوعی شخص در وقوع حادثه دخالت دارد. مثلاً وجود شخص در لحظه تصادف در جلوی اتومبیل خود نوعی دخالت است اما منظور ما این نوع دخالت‌ها نیست. منظور دخالت‌هایی است که به نوعی مقصرانه بوده و یکی از اسباب ضرر باشد و با خطای خود باعث اضرار به خود شده باشد. در حقوق ایران «قاعده اقدام» به نوعی با مسئله مورد بحث در ارتباط است به این معنا که اگر کسی بر علیه خود اقدام به امری نماید مأخوذ به آن است.

امروزه گرایش به حذف مسئوولیت نیست بلکه تمایل به تقسیم مسوولیت است. در حقوق ایران به نظر می‌رسد باید بررسی کرد که اولاً تقصیر را به چه کسی می‌توان منسوب ساخت در صورتی که به متضرر منسوب باشد و برای فاعل ضرر هیچ تقصیری متصور نباشد تقسیم مسوولیت بی‌معنی خواهد بود و فقط متضرر طبق قاعده اقدام مسوول است. در صورتی که هر دو مرتکب تقصیر شده باشند به نظر ما موضوع تابع تعدد اسباب بوده و به نظر می‌رسد هر دو در ورود ضرر سهیم هستند.

در مواردی که ضمان ید بر عهده شخص است مثل غصب و شبه غصب اثبات تفصیر ثالث و لو اوصاف قوه قاهره را داشته باشد موجب معافیت نمی‌شود و این از ماده 315 ق.م مستقاد می‌باشد. « غاصب مسوول هر نقص و عیبی است که در زمان تصرف! و به مال مغصوب وارد شده باشد هر چند مستند به فعل او نباشد» اما در غیر موارد ضمان ید خوانده دعوی با اثبات تقصیر ثالث و اثبات این امر که این تقصیر حالت فورس ماژور داشته از مسوولیت معاف است چرا که در این صورت دیگر ضرر به او منسوب نیست. مثلاً اگر اتومبیلی به اتومبیل دیگری برخورد کند و اتومبیل دوم به پیاده رو کشیده شده سبب اضرار عابران شود صاحب اتومبیل اخیرالذکر مسوولیتی ندارد. بلکه با اثبات عمل صاحب اتومبیل اول و اثبات جنبه فورس ماژور بودن آن از مسوولیت معاف است ولی اگر تقصیر ثالث حالت فورس ماژور نداشته باشد در اینجا موضوع تابع اجتماع اسباب می‌شود در حالتی که تقصیر ثالث جنبه فورس ماژور داشت رابطه‌ای بین فعل خوانده و ضرر ؟؟؟ نبود. اما در موردی که وصف فورس ماژور از عمل ثالث برداشته شود معلوم می‌‌شود که فعل ثالث تنها سبب نبوده و اسباب دیگر از جمله فعل خوانده نیز مدخلیت داشته‌اند[2].

اثر تقصیر زیان‌دیده در ادعای خویش و مطالبه خسارت: 1- تقصیر زیان‌دیده از مصادیق قوه قاهره است. 2- تقصیر زیان‌دیده از مصادیق قوه قاهره نیست.

  • هرگاه تقصیر زیان‌دیده اوصاف قوه قاهره را به خود اختصاص دهد خوانده دعوی از جبران خسارت معاف می‌شود، زیرا کسی که به ضرر خود اقدام می‌کند و این اقدام برای خوانده یک عامل خارجی غیر قابل پیشگیری باشد، حتی در فرض مسئولیت و تقصیر برای خوانده نیز بیانگر این است که این فرض قانونی با واقع منطبق نمی‌باشد بنابراین خوانده دعوی می‌تواند با اثبات این امر که تقصیر خوانده برای او حالت قوه قاهره را داشته است، خود را از مسئولیت و جبران خسارت معاف بگرداند. البته تقصیر و عدم تقصیر زیان‌دیده نیز در این مسأله تأثیری نخواهد داشت زیرا برای مثال اگر دیوانه یا صغیر غیر ممیزی ناگهان خود را به زیر چرخهای اتومبیل خوانده بیندازد به گونه‌ای که برای خوانده غیر قابل پیش‌بینی و غیر قابل پیشگیری باشد، با اینکه زیان‌دیده فاقد تمیز و آگاهی است و بر طبق نظریه شخصی تقصیر نمی‌تواند مرتکب تقصیر شود اما عمل او رابطه سبب بین فعل فاعل زیان و خسارت وارده را قطع نموده و او را از مسئولیت معاف می‌گرداند. به عنوان نتیجه بحث می‌توان گفت اگر تقصیر زیان‌دیده از مصادیق قوه قاهره باشد موجب معافیت کل مسئولیت خوانده خواهد بود.

2- تقصیر زیان‌دیده از مصادیق قوه قاهره نیست: فرضهای 2 گانه: در صورتی که تقصیر زیان‌دیده از مصادیق قوه قاهره نباشد، 2- فرض متصور است. فرض 1- یکی از تقصیرها دیگری را در خود مستغرق و مستهلک می سازد فرض 2- هر یک از تقصیرها مستقل از دیگری باقی می‌ماند.

بند 1- استهلاک یکی از تقصیرها در دیگری: فقد مسئولیت شخصی که تقصیر او مستهلک است: اگر یکی از تقصیرها به اندازه‌ای سبک و کم باشد که در دیگری مستهلک شود عم از اینکه تقصیر زیان‌دیده یا تقصیر خوانده دعوی باشد. مرتکب آن مسئولیتی نخواهد داشت پس هرگاه تقصیر خوانده تقصیر زیان‌دیده را در خود مستهلک سازد، مسئولیت خوانده کامل می‌گردد و اگر بر عکس تقصیر خوانده در تقصیر زیان‌دیده مستهلک شود خوانده دیگر مسئولیتی نخواهد داشت. اصولاً استهلاک یکی از تقصیرها در دیگری ممکن است در 2 حالت پیش بیاید حالت 1- یکی از تقصیرها از نظر سنگینی بر دیگری فایق آید.

حالت2 – یکی از تقصیرها نتیجه تقصیر دیگری باشد.

حالت اول: تفوق یکی از تقصیرها بر دیگری از نظر شدت و سنگینی: هنگامی که یکی از تقصیرها بر دیگری از نظر سنگینی برتری دارد که الف) عمدی باشد. ب) زیان‌دیده در برخی از حالات، زیانها را بپذیرد.

الف- عمدی بودن که از تقصیرها: تقصیر عمدی اگر از ناحیه خوانده باشد، مسئولیت را کامل می‌کند و به خاطر تقصیر غیر عمدی زیان‌دیده تخفیفی به او داده نمی‌شود. برای مثال راننده‌ای دشمن خود را در حال عبور از غیر محل عابر پیاده ببیند و به عمد او را مصدوم سازد. در این صورت مسئولیت راننده یک مسئولیت کامل است و به اعتراض او که زیان‌دیده هم مضر است توجه نمی‌شود و اگر تقصیر عمدی از ناحیه زیان‌دیده باشد مسئولیت خوانده برطرف می‌گردد زیرا چنین عمدی رابطه سببیت بین فعل خوانده و زیانها را قطع می‌کند و زیانها متوجه شخص عامر می‌گردد. زیرا او در این فرض مباشر تلف است. برای مثال اگر کسی خود را به قصد خودکشی ناگهان مقابل ماشینی که به سرعت عبور می‌کند بیندازد از مسئولیت راننده منتفی می‌گردد قانون مجازات اسلامی ایران نمونه‌های جالبی از مواردی را ارائه می‌کند که شخصی به عمد زیانهایی را بر خود وارد می‌کند. در این قانون می‌خوانیم اگر شخص بالغ و عاقل و ممیز به عمد پایش را روی چیز لغزنده‌ای که دیگری در معبر ریخته است بگذارد و آسیب ببیند در صورتی که می توانسته روی آن پا نگذارد. نمی‌تواند از کسی که آن را انداخته است دیه و خسارات بخواهد م 346ق.ما) همچنینی به موجب ماده 331 همین قانون اگر عابر با وسعت راه و محل عمداً صد برخورد داشته باشد نه فقط خسارتی به او تعلق نمی‌گیرد بلکه عهده دار خسارت وارده نیز می‌باشد. در این موارد چنانکه گذشت عمد در اضرار رابطه علیت بین تقصیر (سبب) و ضرر را قطع می‌کند و عامد مباشر تلف به شمار می‌آید و در نتیجه جبران زیانها هم بر عهده او مستقر می‌گردد البته تذکر این نکته هم ضروری است که اثبات عمد و قصد با افرار زیان‌دیده یا با سایر قرائن و امارات از طرف خوانده صورت می‌پذیرد. ب) پذیرش ضرر از طرف زیان‌دیده: اگر رضایت و پذیرش ضرر از طرف زیان‌دیده به حد تقصیر برسد و بر اساس احکام تقصیر مشترک و جمعی می‌تواند از موجبات تخفیف مسئولیت خوانده باشد. برای مثال هرگاه کسی سوار اتومبیلی شود که رانندگی آن را فرد مستی بر عهده دارد خود مرتکب تقصیر شده است و بر اساس م 365 ق.م .1 همه خسارات وارد بر او چون پذیرای خطر گشته جبران نمی‌گردد البته اگر ر      ضایت زیان‌دیده به پذیرش مرزها به حدی برسد که تقصیر هخوانده را در خود مستهلک نماید و بر آن فایق آید نمی‌تواند از او خسارات مطالبه کند. برای مثال اگر صاحب کشتی حمل و نقل وسایل و ابزار جنگی را بپذیرد و کشتی مصادره گردد در این صورت نمی‌تواند به صاحب اسلحه برای جبران خسارت مراجعه نماید و هرگاه زن بالغ و عاقلی برقراری رابطه نامشروع با مردی را بپیذیرد حق مطالبه خسارت از او ندارد. قابل ذکر است که در حقوق ایران پذیرش خطر از سوی زیان‌دیده مسئولیت مبتنی بر تقصیر عامل ورود زیان را از بین نمی‌برد چنانکه بند3 م 59 قانون راجع به مجازات اسلام حوادث ناشی از عملیات ورزشی را هنگامی که سبب آن حوادث نقض مقررات مربوط به آن ورزش نباشد و این مقررات هم با موازین شرعی مخالفت نداشته باشد جرم نمی‌شمارد. بلکه پذیرش خطر تحت شرایطی همانند شرایط مذکور مسئولیت کیفری را می‌زداید و خود یک تقصیر به شمار می‌آید و چنانکه گذشت موجب می‌شود کلیه خسارات وارد بر وی جبران نگردد برخی از حقوقدانان بین حالت رضایت زیا‌ن‌‌دیده به مرزهای وارده و علم او به احتمال ورود مرزها فرق قائل شده‌اند و گفته‌اند علم زیان‌دیده به وجود مرز بودن قبول و پذیرش آن تقصیر محسوب نمی‌گردد بنابراین اگر کسی سوار قطار یا ماشینی بشود و پیشاپیش بداند که حوادثی در طول سفر پیش خواهد آمد و به آن توجهی نکند داشتن چنین علمی تقصیری که از مسئولیت خوانده (راننده) بکاهد محسوب نمی‌شود. برعکس اگر کسی در یکی از بازیهای خطرناک مثل بکس و کاراته شرکت کند که قابلیت ورود زیان از طرف مباشر (حریف) را دارد فعل مبارز و حریف اگر مرزی را ایجاد کند تقصیر محسوب نمی‌شود. مگر اینکه سبب آن حادثه نقض مقررات مربوط به آن ورزش باشد ( مستفاد از بند 3 م 59 ق.م.1)

حالت دوم: یکی از تقصیرها نتیجه تقصیر دیگری است. هرگاه یکی از تقصیرها نتیجه تقصیر دیگری باشد خواه تقصیر زیان‌دیده باشد یا تقصیر خوانده فقط به تقصیری که نخستین بار رخ داده است توجه می‌شود. بنابراین اگر تقصیر خوانده نتیجه تقصیر زیان‌دیده باشد مسئولیت خوانده منتفی می‌گردد زیرا با تقصیر زیان‌دیده رابطه سببیت بین فعل خوانده و زیانها قطع می‌گردد. برای مثال اگر عابری ناگهان به طرف مخالف برگردد و راننده‌ای او را مصدوم و مجروح بسازد ضرب و جرح نتیجه تقصیری است که خود عابر مرتکب شده است برعکس اگر تقصیر زیان‌دیده نتیجه تقصیر خوانده باشد مسئولیت خوانده به صورت کامل مستقر می‌گردد برای مثال اگر راننده یک خودرو خطری پیش بیاورد و در نتیجه ترس ناشی از خطر مسافری آه و ناله کند و برای نجات خویش و به منظور متوقف ساختن خودرو حرکت خلافی از او سر زند و زیانی به راننده برسد در این صورت تقصیر زیان‌دیده نتیجه تقصیر راننده است و مسئولیت راننده به صورت کامل مستقر می‌گردد.

بند2 استقلال هر یک از تقصیرها نسبت به دیگری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *